22 haziran 1986 arjantin ingiltere maci

1986 meksika dunya kupasi'nin erken finali... kadrosunda peter shilton, gary stevens, glenn hoddle, terry butcher, john barnes, peter reid, chris waddle, gary lineker ve peter beardsley gibi doneminin en unlu yildizlarini barindiran ingiltere ile dunya futbolunun ne ona kadar gordugu, ne de ondan sonra gorebilecegi essiz yetenekte, olaganustu bir yildiz olan diego armando maradona ve arkadaslarinin takimi arjantin karsi karsiyaydi. ustelik macin onemi futbol sahasiyla da sinirli degildi. malum, iki ulke kisa sure oncesine kadar birbirleriyle savasiyorlardi*. savasta binlerce gencini yitiren, ustune ustluk falkland adasi'ni da ingilizler'den koparamayan arjantinliler bu yuzden bu maca apayri bir motivasyonla cikiyorlardi.22 haziran gunu, meksika'nin unlu azteca stadi bu siradisi futbol kapismasini* izlemek isteyenler tarafindan hinca hinc doldurulmustu. takim kadrolari soyleydi;ingiltere: shilton, stevens, sansom, hoddle, butcher, fenwick, steven (barnes), reid (waddle), lineker, beardsley, hodge.arjantin: pumpido, ruggeri, cuciuffo, olarticoechea, brown, giusti, batista, burruchaga (tapia), enrique, maradona, valdano.tunuslu hakem ali ben nasser'in caldigi dudukle baslayan karsilasmada ingilizler cok gecmeden peter beardsley ile gole yaklasiyor ama yildiz oyuncu pozisyonu gole ceviremiyordu. ardindan super bucur* aliyordu sazi eline... ve devrenin buyuk bir kisminda onun yonettigi arjantin, ingilizleri yari sahalarina hapsediyordu. yine de devre arasina kadar bu bunaltici baskinin gole donusmesine engel olabilmisti ingilizler...ancak, ikinci yarinin baslamasiyla birlikte isler degisecekti. daha bes dakika gecmemisti ki super bucur, jorge valdano ile ani bir verkaca giriyor ve sonrasinda valdano'nun asirtma pasina o kisa boyuna ragmen inanilmaz derecede yukseliyor ve topu shilton'in uzerinden kafayla asirarak aglara gonderiyordu... ama hayir, hayir, bu kadari da fazlaydi! bir futbolcu ne kadar essiz yetenekte olursa olsun kendisinden 30 cm daha uzun ve ustelik ellerini de kullanma avantajina sahip bir kaleciden topu boylesine calamazdi! zaten maradona da oyle yapmamisti... aradaki boy farkini sicrayarak kapatmis, kalecinin ellerini kullanma avantajini da kendi ellerini kullanarak notralize etmisti. yani topu elle aglara gondermisti ve golun iptali gerekirdi. ama ne gam..! hakem ben asser bu detayi yakalayamamisti ve ingiliz oyuncularin uzun israrlarina ragmen golu vermisti.super bucur, yaptigi hareketin ne kadar uzun tartismalara mal olabilecegini herkesten iyi biliyor olsa gerek, hemen bir seytanlik daha kurdu kafasinda. eger o gune kadar gorulmemis guzellikte, izleyicilerin aklinin alamayacagi derecede bir gol atacak olursa, insanlar attigi ilk gol uzerinde gereginden fazla konusmayi birakir ve "bosveeer, sadece helal olsun bu adama" demek icin oturduklari yerden ayaga kalkar ve dakikalarca avuclari patlarcasina alkislarlardi onu... bunu dusundu ve dusundugunu uygulamakta da gecikmedi. ilk golun uzerinden daha birkac dakika gecmemisti ki, kendi yari sahasinda topla bulustu. bulundugu noktadan rakip kaleye 60-70 metre arasi bir mesafe vardi. onunde de bir suru rakip oyuncu. "tam arasigim firsat" diye dusundu ve bir zipkin gibi daliverdi ingilizler'in arasina. daha ingilizler'in "ne oluyor" demesine kalmadan reid ve stevens'a basivermisti calimi. ardindan sansom'i halep'e yollarken, kendisi sam'a olan yolculuguna devam etmekteydi. sonra karsisina soyadinin hakkini verircesine kasap gibi oynamasiyla meshur terry butcher cikti. bir saniyeden daha az bir sure icinde o kasap da zavalli bir kuzuya donusuvermisti. savunmadaki son adam fenwick, felaketin geldigini hissetmisti ve topa umutsuzca mudahale etmeye calisti. hamlesini tamamladiginda suratindaki umutsuzluk ifadesinin yerini komik bir sarhosluk ifadesi almisti adeta. top hala super bucurdeydi ve karsisinda kala kala bir tek kaleci shilton kalmisti. bucur, final slalomunu onun yanindan yapti ve sonrasinda da ardina kadar acilmis olan ingiltere kalesinin kapisindan iceri yollayiverdi mesin yuvarlagi...tribunlerdeki ingilizler kendilerini buyuk bir karabasanin icinde bulmus ve uyanmak icin birbirlerini cimdikleyedururlarken, geri kalan herkes ayaga kalkmis cilginca az once "ben futbolun en ust noktasindaki adamim" diye haykirmis olan diego armando maradona'yi alkisliyordu ve arjantin lehine tezahurat yapiyordu.topu bir kez daha santra noktasina diken ingilizler, oyunun geri kalaninda maci kazanmaktan daha cok 2. golde ugradiklari hakareti unutturmak adina bir onur mucadelesi ortaya koymaya baslamislardi. ve oyunun son yarim saatinde bu onur mucadelesinin de etkisiyle oyunu rakip yari sahaya yikmayi da basarmislardi. ancak zaman ingilziler icin cok hizli akip gitmekteydi. oyuna sonradan giren john barnes'in yaptigi ortaya gary lineker'in vurdugu kafa farki bire indirdiginde bitis dudugunun calmasina sadece 10 dakika kalmisti. bu 10 dakika icinde de ingilizler'in umutsuzca cirpinislari skoru degistirmeye yetmiyor ve macin sonucunda kucuk ama dev bir adam, adeta avrupa yildizlar karmasi niteligindeki bir takimi tek basina yendigini tum dunyaya haykiriyordu.mac sonunda ingilizler'in tek bahaneleri de, yine onlara maradona tarafindan sunulmus bir lutuftu belki de: elle atilan birinci gol! lutuftu diyorum cunku maradona oylesine sihirli oynadigi surece ingilizler'in o gun, uzaydan futbolcu getirseler dahi, kazanma sanslari yoktu. en azindan yedikleri o ilk gol onlar icin guzel bir zugurt tesellisi oluvermisti. dahasi ikinci golde tek kelimeyle rezil-i rusva olan ingiliz savunma oyunculari da ilk golun fazlaca konusulmasi nedeniyle beklediklerinden daha az alay konusu olmuslardi dunyada.super bucurun, ilk golu ile ilgili tartismalara nokta koyan sozu ise sahada yaptigi hareketlerini aratmayacak derecede seytancaydi: "ordaki el benim elim degildi, o tanri'nin eliydi!"...bu lafin uzerine "dogru soze ne denir" demekle yetiniyoruz ancak. zira o gun azteca stadi'nda bir tanri var idiyse, onun adi diego armando maradona'dan baska bir sey degildi.

(bkz: hand of god)

(bkz: 29 haziran 1986 bati almanya arjantin maci)

maradona'nın orta sahadan adamları çalımlayarak gelip attığı gol sırasında orta sahanın ortasına bir gölge düşüyordu bu maçta. ilkokulda çizilen güneşler gibi bir gölge.

sahanin ortasina dusen golgenin stadin isiklandirma aparati olmasi bir yana stadin isminin "gunes stadi" (aztek gunesi hesabi) olmasi ve o isiklandirma sisteminin her birinin aztek gunesine benzetilmesinden gelli sahaya golgenin dusmesi ayri bir guzel ayri bir heyecan dolu olmustur..meksikali muhendis horge kamaran in dehasinin urunu olan o golge arjantin in bayragindaki aztek gunesi ile birlesmis ve arjantinlilere tanrinin eliyle kupayi getirmistir.. final macindan once arjantinli shaman rahiplerin cilgin grup seks partileri verdikleri rivayetler arasindadir..

maradona'nin futbol tarihinin en guzel gollerinden birini* attigi mac. bu golle ilgili cok ilginc anektodlar vardir. bir tanesi golu izledigimizde maradona'nin paralelinden kosan arjantinli futbolcunun* demeci. kendisi tum atak boyunca, maradona kaleciyle karsi karsiya kaldiginda bile, pas vermesini beklemis. fakat maradona her yeni adami gectiginde "iste simdi pas verecek" seklinde dusunen bu arjantinli arkadasin gole olan katkisi sadece gol sonrasi sevinc yumagina katilmakla kalmis. yine bu gol hakkinda kaynagini hatirlamadigim bir laf "arjantin'in ikinci golunun guzelligi, golden sonra ceza sahasi icinde boylu boyuna yatan ingiliz defans oyuncularinin boyuyla dogru orantilidir".ve son olarak bizzat golu atan maradona'nin agzindan ikinci gol: "bu golu dunya uzerinde yalnizca ingiltere'ye atabilirdim, cunku ingiliz takimi dunyanin en centilmen takimidir. eger baska bir takimla oynuyor olsaydik daha ceza sahasina giremeden faul yaparlardi, ama ingilizler bunu yapmaz".

dünya kupası tarihinde atılmış en güzel golü* ve en çirkin golü* barındıran maç olmuştur.

jorge valdanonun kaleminden okumak isteyenler icin buyrun link: http://football.guardian.co.uk/.../0,,1803010,00.html