terezin

dibine kadar gidip de gezilemeyen ukte mekan

(bkz: i have not seen a butterfly around here)

o dönemde yaşamış küçük bir kız çocuğunun hakkında yazdığı şiirde anlatılan mekandır.terezin is full o beauty.it's in your eyes now clearand through the street the trampof many marching feet i hearin the ghetto at terezin,it looks that way to me,is a square kilometer of earthcut off from the world's that's free.death after all, claims everyone,you find it everywhere.it catches up with even thosewho wear their noses in the air.the whole world is ruledwith a certain justice, sothat helps perhaps to sweetenthe poor man's pain and woe

içinde dünyanın en "uzun" tüneli olarak da bilinen gidildikçe bitmeyen yürüyüş yolunu da bulunduran insanda nazilere karşı tiksinti uyandıran kamp. bu tünel ölüm çukuru denen geniş bir çukura açılır. tüyler diken diken olur. kodumun hitleri denir. adolfun annesine kürtaj için izin vermeyen doktora küfür edilir.gitmesi pek kolaydır. florenc garından otobüsle 1 saat kadar. (yaklaşık 50-60 kron)ama çıkması kolay değildir.ayrıca terezin gettosu gezilirse, orada hiç kimsenin konuşmadığı, bir ölüm sessizliğinin hakim olduğu görülür. hele günlerden cumartesi ise..

çeklerin önce garnizon olarak yaptırdıkları, birara hapishane olarak kullandıkları, hatta birinci dünya savaşının çıkmasına sebep gösterilen ve avusturya macaristan veliahtı ferdinand deste'nin katili sırpların da tutuklu kaldığı yer. soğuk, sevimsiz, rutubet ve ıstırap kokan bir yerdir. naziler burayı toplama kampı yapmışlardır. kendileri de garnizon kısmında havuzlu ve sinemalı yerlerde keyif çatmışlardır. terezinin nazi kamplarının hilton olduğu söylenir. şartları öteki kamplara göre iyi, diye nitelenir.naziler bu kampı kullanarak ikinci dünya savaşı süresince kızılhaçı iki kez kandırmıştır. kimsenin kullanmadığı traş odaları filan yaptırıp bir de utanmadan arbeit macht freiyazısı astırarak kızıl haç yetkililerine buranın sadece bir çalışma kampı olduğunu göstermişlerdir. ancak gerçekte şartlar korkunçtur. ruslar gelirken naziler bu kampta 13 000 kişiyi kilitli bırakıp tüymüşlerdir. ruslar geldiklerinde koğuşların kapılarını açınca, içerden dışkılar, çişler fışkırmıştır. serbest kalan 13 000 kişinin yaklaşık 5000'i tifodan filan ölmüştür. kamptan üç kişinin başarıyla kaçtığı söylenir. bunlardan ikisi hendeklere atmayıp çamurlara saklanarak kaçmışlardır. mekanı ziyaret eden turist kafilelerinin içinden idam sehpasında resim çektiren muhteşem kişiler çıkmaktadır. bu durum insana pes dedirtir.

çek cumhuriyeti nin kuzeyinde bulunan bir kaç bin nüfuslu bir kasaba aslında burası; prag da ülkenin her yerine otobüslerin kalktığı florenc garından bir minibüse atlıyor ve türk parasıyla 6-7 milyon tl karşılığında iki saatlik bir yolculuğun ardından kuzey batı bohemya nın neredeyse tüm halkı almanca ve italyanca bilen bu kültür düzeyi yüksek kasabasına ulaşabiliyorsunuz, ama terezin i bu kadar ünlü yapan en önemli neden tıpkı ausschwitz, sobibor ya da buchenwald gibi insanlığın yüz karası olan ss - toplama kamplarından birinin - ki naziler buna konzentrationslager diyorlar- burada kurulu olmasıçevresinde neredeyse tek bir ağaç ya da evin bulunmadığı bu kampın daha girişinde binlerce david yıldızı nın isimsiz mezar taşları olduğu yahudi toplu mezarları ve yalnızca filmlerde görüp somut halini kafamızda bir türlü canlandıramadığımız "arbeit macht frei" (çalışmak özgürleştirir) sloganının yazılı olduğu nazi afişleri ziyaretçilerin kanını neredeyse donduruyor; terezin her ne kadar buchenwald ve auschwitz gibi yüzbinlerce kişinin imha edildiği bir tasfiye kampı olmasa da asıl kötü ünü yahudiler olduğu gibi bir çok çek yurtsever, alman komunist, sol eğilimli fransız direnişçi şair ve sanatçıların burada naziler tarafından -hem de çoğu savaş bittikten sonra- burada öldürülmüş olmalarıbunlardan belki de en çok bilineni ise sürrealist fransız şair ve direnişçi robert desnos; kampın içinde minik bir barakada her zaman bir kaç çiçek, küçük bir meryem ana heykeli ve yanan bir mumun eksik olmadığı mermer bir plakada ise şu satırlar okunuyor:ici mourut le poete et resistant françois robert desnos le 8 juin 1945 (şair ve direnişçi françois robert desnos burada öldü 8 haziran 1945)bizim tek tesellimiz ise sscb ordusu tarafından 1945 yılında kurtarılan ve nazilerden temizlenen terezin kasabasında kızıl ordu nun elinden kurtulabilen kılıç artığı nazi ve ss artıklarının tümünün bir kaç yıl boyunca yahudileri, yurtseverleri ve aydınları doldurdukları bu fare deliğine bizzat kendilerinin de tıkıldıklarını ve hakettikleri cezayı fazlasıyla çektiklerini öğrenmek oldu

(bkz: verdi requiem)(bkz: theresienstadt)

prag'ın insanı kendine aşık ettiren havasından bir anda sıyrılıyor, yüzünüze tokat yemiş gibi oluyorsunuz terezine attığınız ilk adımla. gördükleriniz, rehberin anlattıklarıyla beraber gözünüzde canlananlar kanınızın çekilmesine neden oluyor.. mahkumların banyo günlerinde kıyafetleri kazan tarzı yerlerde dezenfekte edilir, ondan sonra yaz-kış göz edilmeden ıslak ıslak tekrar giydirilirmiş, sabah kahvaltısında yalancı kahve denilen nohut kahvesi ve bir dilim ekmek verilirmiş.. yaşatılmış olan vahşet kampa o kadar işlemiş ki, cesetlerin yakıldığı fırınların sunulduğu oda hala bir garip kokuyor, sanki ölüm kokuyor..

prag'ın 1 saat kadar dışında yer alan toplama kampı. bu kamp nazilerin aldıkları savaş esirlerinin ilk toplandıkları kamptır, burdan esirler başta auschwitz olmak üzere avrupadaki diğer esir kamplarına yollanmaktadırlar, bu nedenle bu kampta nazilerin diğer kamplarda gerçekleştirdikleri toplu katliamlar görülmemiştir. ancak insanlık dışı yaşama şartları buradada göze çarpmaktadır. kampın içinde 2. bir kamp daha mevcuttur, bu kamp insan haklarına aykırı bir durum olup olmadığını, esirlerin yaşama şartlarının nasıl olduğunu denetlemek için gelen bir heyetin gözünü boyamak 1 günde inşaa edilmiş diğerlerinden çok modern bir kamptır, ancak heyetin gitmesinden sonra bir daha kullanılmamıştır. savaşın sonlarına doğru esirler arasında başgösteren veba salgını sonucu naziler tüm esirleri bırakıp kaçmışlardır. kampın tarihinde sadece bir kişinin kamptan kaçabildiği anlatılmaktadır. bugün kampın girişinde, kampta ölenler için yapılmış anıt mezarlar bulunmaktadır

subay karılarının keyif çattıkları havuzlardan 100 metre ötede yahudilerin kurşuna dizildiği, öldürülenlerin altın diş gibi kayda değer uzuvları (daha uygun bir tanım bulamadım) var mı diye bakmak için kurulmuş lab.larıyla, 50 küsür masum insanı hapsettikleri, nefes almalarına olanak sağlamak için çapı 15 cm'lik bir delik açtıkları kimimizin "oda" bile demeyeceği kadar küçük odalarıyla, eksik olmamış arbeit macht frei yazısıyla seneler sonra bile ölüm kokan kamp.

küçücük koğuşlarında ve dar tavanlı çamaşırhanelerinde ölüm havası olan gıcıklatıcı mekan.

http://img155.imageshack.us/...mage=picture235gv5.jpghttp://img152.imageshack.us/...mage=picture210nh6.jpghttp://img181.imageshack.us/...mage=picture211nr2.jpghttp://img155.imageshack.us/...mage=picture213ne8.jpghttp://img144.imageshack.us/...mage=picture215ze7.jpghttp://img218.imageshack.us/...mage=picture216mb8.jpghttp://img133.imageshack.us/...mage=picture217gr8.jpghttp://img245.imageshack.us/...mage=picture220ij9.jpghttp://img291.imageshack.us/...mage=picture225ll9.jpghttp://img237.imageshack.us/...mage=picture227iv6.jpghttp://img133.imageshack.us/...mage=picture238ke2.jpg